10 tys. urzędników już wie wszystko o podatniku – wywiad z Piotrem Towarkiem.

10 tys. urzędników już wie wszystko o podatniku – wywiad z Piotrem Towarkiem.

Aplikacja Krytyczne to spółka, która jednocześnie jest najpotężniejszych broni Ministerstwa Finansów walce z nierzetelnymi podatnikami. Ta spółka ma pozyskiwać i przetwarzać wszystkie dane, jakie pozyskuje resort finansów o podatnikach. O tym, co robią Aplikacje Krytyczne, rozmawialiśmy w trakcie ubiegłotygodniowego kongresu Impact fintech’17 z prezesem spółki, Piotrem Towarkiem.

– Jaką ilość danych Aplikacje Krytyczne już zgromadziły i jak ta ilość będzie rosła w kolejnych miesiącach? ​

– Piotr Towarek, prezes spółki Aplikacje Krytyczne z danych otrzymanych z Jednolitego Pliku Kontrolnego mamy obecnie ponad 1,5 mld faktur, zebranych w ciągu 10 miesięcy. To jest 1 TB danych i spodziewamy się, że ta ilość danych będzie przyrastała w tempie 1 TB na miesiąc. Ale gromadzimy dane z różnych źródeł, część pochodzi z różnych systemów, część z różnych hurtowni danych, gdzie są one już skonsolidowane. Wszystkie dane wpływają do Fundamentu Danych, a więc naszej podstawowej aplikacji, gromadzącej informacje o podatniku.

Tych danych będzie przybywać, gdyż wkrótce obowiązkiem wysyłania JPK zostaną objęci mikroprzedsiębiorcy. Oznacza to, że do obecnych ponad 100 tys. podmiotów, w przyszłym roku dołączy ponad 1, 5 mln nowych. Przy czym wzrost liczby faktur nie będzie kilkunastokrotny, jak wynika z samej liczby podmiotów – liczymy się raczej ze wzrostem 3-, 4-krotnym. Jesteśmy w procesie wdrażania zaawansowanych narzędzi analityki big data odpowiedniej do takiej liczby danych.

– Skąd pobierane są dane, które trafiają potem do Aplikacji Krytycznych i do Fundamentu Danych?

– Dane pochodzą z trzydziestu różnych źródeł. Jednym z głównych są systemy poltaxowe, gdzie znajdują się deklaracje podatkowe, dane z systemów ewidencji podatników, systemów celnych czy tych, które obsługują kontrole podatkowe, prowadzone przez urzędników skarbowych.

– Czy podbieracie dane z systemów ZUS?

– Korzystamy wyłącznie ze źródeł Ministerstwa Finansów. ZUS zaś nie jest takim źródłem.

– Czemu? Wydawałoby się, że ZUS jest świetnym źródłem danych o sytuacji firmy.

– Naszym celem jest zbudowanie systemu, który pozwoli na tworzenie holistycznej informacji o podatniku. Obecnie koncentrujemy się na systemach, które są w posiadaniu MF. Dopiero kiedy ok. 80 proc. tych systemów zostanie skonsolidowanych, będziemy sięgać po inne dane, z rejestrów. Jednak na razie jest sporo do zrobienia w samym resorcie finansów, który ma kilkadziesiąt dużych systemów i setki mniejszych.

– Czyli te systemy wcześniej nie były skorelowane?

– To są systemy wyspowe, odrębne, i choć były połączone, to dotyczyło to różnych obszarów. Wiadomo, że służba celna ma swoje systemy i hurtownie danych, mają je również urzędy skarbowe, jednak informacja o podatniku nie przepływała bezpośrednio między służbami. Tak właśnie wyglądała polska administracja skarbowa przed powstaniem Krajowej Administracji Skarbowej, której jednym z priorytetów jest usprawnienie wymiany danych i ich konsolidacja .

– A czy obecnie celnik ma już dostęp do wszystkich informacji o podatniku, również tych pochodzących z danych urzędów skarbowych?

– Obecnie powstaje narzędzie, w którym analitycy po zalogowaniu się dostaną kompleksową informację. A więc na jednym ekranie widzą krótki scoring podatnika, informacje o tym, czy ma on zaległości, czy była tam prowadzona kontrola i kiedy się ona odbywała. To pozwoli uzyskać także dostęp do danych z systemów źródłowych. Jesteśmy już na etapie pilotażu, który obejmuje znaczącą, jak na pilotaż, liczbę 10 tys. użytkowników.

– Czy na podstawie zebranych danych udało się już wyłuskać jakieś ciekawe korelacje, które np. pokazują sezonowość w jakości płacenia podatków?

– Aplikacje Krytyczne dostarczają technologię i budują techniczną część analityki. Do prowadzenia analiz merytorycznych dedykowani są eksperci i analitycy w poszczególnych departamentach Ministerstwa Finansów, gdyż to one są konsumentem danych. My jesteśmy częścią technologiczną, podrzucamy pomysły, jak analizy prowadzić. Ostatnio na przykład prowadziliśmy analizę tego, jak podatnicy z poszczególnych grup przedsiębiorstw – małych, średnich i dużych – ze sobą współpracują, ile faktur między nimi krąży.

– Wiadomo, że Ministerstwo Finansów i Krajowa Administracja Skarbowa – za pośrednictwem Aplikacji Krytycznych – ogłosiło konkursy, aby pozyskać nowe rozwiązania i jednocześnie wyłuskać z rynku ludzi, którzy mogliby pracować w Pańskiej firmie. Czego dotyczyły te konkursy?

– Zadanie, które postawiliśmy w trakcie krakowskiego hackathonu , dotyczyło stworzenia narzędzia, które umożliwiłoby wyszukanie w serwisach internetowych podejrzanych aukcji. Chodzi o aukcje, na których sprzedawana jest elektronika uznawana za używaną, a w rzeczywistości jest nowa. Na podstawie pewnych cech tych aukcji można uznać, że a mają one znamiona oszustwa. Przed startem zadania przygotowaliśmy listę referencyjna takich aukcji. Podczas hackathonu blisko 2000 uczestników miało możliwość wyboru zadania MF i szukać oszustów VATowskich na portalach aukcyjnych. Celem było stworzenie rozwiązania, które umożliwi automatyczne znajdywanie takich podejrzanych aukcji. Hackathon był pierwszym etapem konkursu MinFinTech – rodzajem preselekcji kandydatów do konkursu właściwego.

Najlepszych zaprosiliśmy bowiem do II etapu, który trwa obecnie – wyniki Konkursu zostaną ogłoszone 19 grudnia. W tym etapie MinFinTech są dwa zadania. Pierwsze dotyczy tego, aby przeszukać zagraniczne rejestry nierzetelnych podatników pod kątem podmiotów, które w Polsce prowadzą kilka czy kilkanaście firm. Istnieje bowiem ryzyko, że jeśli ktoś – np. na Słowacji – ma kilkanaście firm i są one zaliczone do grona nierzetelnych podatników, to wkrótce prowadzone przezeń firmy w Polsce również przestaną płacić podatki czy w ogóle znikną z rynku.

Drugie zadanie dotyczy stworzenia samouczącego się algorytmu, który będzie w stanie porównywać faktury sprzedażowe i zakupowe, aby tworzyć z nich parę. Wiadomo bowiem, że podatnicy w numeracji faktur potrafią wpisywać przedziwne rzeczy. Celem zadania jest przeszukiwanie faktur i wyłowienie w masowej skali tych, które są ze sobą powiązane..

Dziękuje za rozmowę.